Pek çok mitolojik ve dini anlatıda evrenin başlangıcında yalnızca su bulunur; yaratılış, bu suyun düşünce veya niyetle dalgalanmasıyla başlar.
Modern bilimdeki kuantum kuramları bile evreni sayısız potansiyeli barındıran bir “kozmik çorba” olarak tanımlayarak bu kadim sezgileri yankılar.
Belki de suya olan derin ihtiyacımız, biyolojik bir zorunluluktan öte, varlığımızın en eski hafızasına ve yaratılışın özüne dokunan bir çağrıdır.
Umay, Orta Asya inanç sisteminde suyla ilişkilendirilen, bereket ve koruyuculuk nitelikleriyle anılan kutsal bir ana figürüdür.
Göktürklerden günümüze dek gelen anlatılarda, çocuk isteyen kadınların nehir kenarlarında Umay’a dua etmeleri yaygın bir inançtır.
“Ummak” fiiliyle anlam benzerliği taşıyan Umay ismi, hem göksel hem annesel bir koruyucu ruh olarak kültürel hafızada yer alır.
Lotus, bataklıktan doğmasına rağmen yapraklarına çamur bulaşmayan, saflığın ve ilahi yaratılışın sembolü olan eşsiz bir çiçektir.
Hint ve Budist mitolojilerde lotus, evrenin doğuşunu ve ruhsal uyanışı temsil ederken, Türk-İslam sanatında da kutsal yaşamın simgesi olarak yer alır.
İnsanlık bilinçaltında lotus; saflık, lekesizlik ve her şeye rağmen onurlu yaşamın metaforudur.
Anahita, İran mitolojisinde nehirlerin, pınarların ve yaşam veren suların dişi tanrıçası olarak yüceltilmiş güçlü bir figürdür.
Suyun kutsallığını ve doğurganlığını simgeleyen Anahita, farklı coğrafyalarda farklı adlarla ama benzer anlamlarla kolektif hafızada yer almıştır.
Nahid ve Nahide gibi isimler, belki de Anahita’nın kültürel izlerinin günümüze dek taşındığını gösteren sembollerdir.
• Su ve kadın, pek çok kültürde yaratımın, doğurganlığın ve yaşamın özünü temsil eden kutsal figürlerdir.
• Kadın, mitolojide ve kolektif bilinçte suyun koruyucusu, yaşamın sürekliliğini sağlayan ana unsurdur.
• Arkeolojik veriler, insanlığın ilk kutsal varlıklarının kadın olduğunu ve bu figürlerin doğayla bütünleşik bir yaratıcı güç olarak görüldüğünü göstermektedir.
Anadolu’da su kaynakları tarih boyunca kutsal sayılmış, Nimfheler ve su iyeleri gibi mitolojik varlıklarla ilişkilendirilmiştir.
Selçukluların Orta Asya’dan getirdiği şamanist inançlarla suya dair koruyucu figürler Türk kültürüne de taşınmıştır.
Su, hem yaşamın kaynağı hem de insanlığın ortak bilinçaltında korunmaya değer bir unsur olarak yüzyıllardır kutsallıkla anılmıştır.